Thái Nguyên: Những kết quả nổi bật sau 10 năm xây dựng nông thôn mới

Chương trình mục tiêu quốc gia về xây dựng nông thôn mới (NTM) là một trong những nội dung, nhiệm vụ quan trọng để triển khai thực hiện Nghị quyết Hội nghị lần thứ 7 Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa X về nông nghiệp, nông dân, nông thôn. Đây là chương trình có mục tiêu toàn diện, tổng hợp nhằm thay đổi cơ bản diện mạo nông thôn, cải biến sâu sắc đời sống kinh tế, chính trị, văn hóa - xã hội nông thôn và nông dân.

      Trong 10 năm qua, Chương trình xây dựng NTM luôn nhận được sự quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo của các cấp uỷ Đảng, chính quyền, đoàn thể tỉnh Thái Nguyên và đã được người dân hưởng ứng mạnh mẽ, tạo sức lan tỏa lớn trong toàn tỉnh. Tỉnh ủy, Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân tỉnh đã ban hành nhiều văn bản lãnh đạo, chỉ đạo, triển khai thực hiện xây dựng NTM, tạo điều kiện thuận lợi cho các địa phương, đơn vị thực hiện thuận lợi, đảm bảo hiệu quả, như: Chỉ thị số 30-CT/TU, ngày 03/02/2010 của Tỉnh ủy Thái Nguyên về việc chỉ đạo thực hiện Nghị quyết Trung ương 7 về nông nghiệp, nông dân, nông thôn; Nghị quyết số 03/2012/NQ-HĐND, ngày 19/7/2012 của Hội đồng nhân dân tỉnh về quy định hỗ trợ đầu tư và xây dựng kết cấu hạ tầng nông thôn trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên; Ủy ban nhân dân tỉnh ban hành các quyết định: số 1282/QĐ-UBND, ngày 25/5/2011 về phê duyệt chương trình xây dựng NTM tỉnh Thái Nguyên giai đoạn 2011 - 2015, định hướng đến năm 2020; số 1164/QĐ-UBND, ngày 15/5/2017 về ban hành Bộ tiêu chí và Hướng dẫn thực hiện Bộ tiêu chí về xã NTM, xã NTM kiểu mẫu, xóm NTM kiểu mẫu và hộ gia đình NTM tỉnh Thái Nguyên, giai đoạn 2017 - 2020…

10 năm NTM
 Diện mạo nông thôn mới ở xã Dân Tiến (huyện Võ Nhai)
      Để nâng cao nhận thức, trách nhiệm của các cấp, ngành, cả hệ thống chính trị và toàn xã hội trong tham gia xây dựng NTM, công tác tuyên truyền luôn được các cấp uỷ, chính quyền, đoàn thể từ tỉnh đến cơ sở quan tâm triển khai, thực hiện với nhiều nội dung và hình thức phong phú: thông qua các phương tiện thông tin đại chúng báo đài, cổng thông tin, tạp chí, hội thi, tọa đàm...; các đơn vị, địa phương tổ chức quán triệt về mục đích, nội dung của Chương trình xây dựng NTM tham gia hưởng ứng phong trào “Cả nước chung sức xây dựng nông thôn mới” tích cực, hiệu quả gắn với việc đẩy mạnh học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh. Đồng thời, tiếp tục đẩy mạnh vận động các tầng lớp nhân dân ở nông thôn tham gia thực hiện Chương trình xây dựng NTM gắn với nâng cao chất lượng các cuộc vận động của các hội, đoàn thể như: Cuộc vận động “Toàn dân đoàn kết xây dựng nông thôn mới, đô thị văn minh”, “Gia đình 5 không, 3 sạch”, phong trào thi đua “Thái Nguyên chung sức xây dựng nông thôn mới”, “Tuổi trẻ Thái Nguyên chung tay xây dựng nông thôn mới”, “Toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc”... Qua đó, tạo sự tin tưởng, đồng thuận của nhân dân, phát huy sức mạnh đoàn kết, nguồn lực của toàn xã hội, tinh thần tự giác, vai trò chủ thể, sự sáng tạo của người dân trong xây dựng NTM.
      Kết quả thực hiện công tác tuyên truyền trong giai đoạn 2011 - 2020, toàn tỉnh đã tổ chức 20.389 hội nghị tuyên truyền cho 1.370.603 lượt cán bộ, đảng viên từ các sở, ban, ngành, đoàn thể của tỉnh, cấp huyện đến xã, xóm; 497 cuộc thi tìm hiểu về xây dựng NTM; xây dựng các chuyên trang, chuyên mục về NTM trên Đài Phát thanh - Truyền hình Thái Nguyên, Báo Thái Nguyên và trang thông tin điện tử NTM tỉnh Thái Nguyên (ntm.thainguyen.gov.vn); phối hợp với một số cơ quan truyền thông của Trung ương tuyên truyền về xây dựng NTM của Thái Nguyên; biên soạn, in, cấp phát trên 60.000 cuốn bản tin NTM, 360 pano cho 09 xã và 09 xóm xây dựng NTM kiểu mẫu, 4.500 áp phích tuyên truyền về NTM đến tất cả các xóm trên địa bàn tỉnh; xây dựng các video tư liệu, phóng sự tuyên truyền; tổ chức các cuộc thi tìm hiểu, trò chơi truyền hình về xây dựng NTM để cổ vũ, khích lệ cán bộ, nhân dân hiểu và tham gia tích cực hơn.
      Hưởng ứng Phong trào thi đua “Cả nước chung sức xây dựng nông thôn mới” do Thủ tướng Chính phủ phát động và Cuộc vận động “Toàn dân đoàn kết xây dựng nông thôn mới, đô thị văn minh” do Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam phát động, Ủy ban nhân dân tỉnh Thái Nguyên đã phát động phong trào thi đua “Thái Nguyên chung sức xây dựng nông thôn mới” và được cả hệ thống chính trị từ tỉnh đến cơ sở, cộng đồng doanh nghiệp, người dân hưởng ứng sâu rộng. Các sở, ban, ngành của tỉnh tích cực triển khai thực hiện phong trào thi đua thông qua việc tham mưu hoàn thiện cơ chế, chính sách; xây dựng chương trình, kế hoạch hỗ trợ, khuyến khích, vận động các tổ chức, cá nhân và cộng đồng doanh nghiệp tham gia đầu tư phát triển nông nghiệp, nông thôn; thúc đẩy hợp tác, mở rộng thị trường tiêu thụ sản phẩm…
      Tỉnh Thái Nguyên đã có nhiều cách làm hay, sáng tạo, huy động nguồn lực xã hội hóa, phát huy sáng kiến và những chính sách xây dựng NTM phù hợp với thực tiễn địa phương. Tỉnh ban hành nhiều cơ chế, chính sách trong xây dựng NTM phù hợp với tình hình thực tế như: hỗ trợ xi măng cho các địa phương xây dựng đường giao thông, kênh mương thủy lợi, hạ tầng khu sản xuất; ban hành thiết kế mẫu, thiết kế điển hình kênh mương thủy lợi, đường giao thông; đơn giản hóa trình tự, thủ tục thanh, quyết toán kinh phí thực hiện xây dựng NTM; triển khai dồn điền đổi thửa để xây dựng cánh đồng mẫu lớn; thu hút doanh nghiệp đầu tư vào nông nghiệp với quy mô lớn, ứng dụng công nghệ, kỹ thuật cao vào quá trình sản xuất giúp tiết kiệm chi phí sản xuất, nâng cao giá trị sản xuất trên một đơn vị diện tích canh tác… Đồng thời, phát huy hiệu quả, vai trò phản biện, giám sát của Mặt trận Tổ quốc, các tổ chức chính trị - xã hội và cộng đồng dân cư đối với xây dựng NTM; thực hiện tốt công tác kiểm tra, giám sát, đánh giá thực chất kết quả xây dựng NTM. Qua đó, giúp phát hiện những khó khăn, vướng mắc của các địa phương, đơn vị; tiếp thu những kiến nghị, đề xuất và kịp thời tháo gỡ những vướng mắc, bất cập trong quá trình thực hiện đồng thời phát hiện những cách làm hay, sáng tạo, những mô hình hiệu quả trong xây dựng NTM để tuyên truyền và nhân rộng.

Mô hình trồng rau trong nhà lưới ở xóm Vinh Quang 3, xã Vinh Sơn
(Thành phố Sông Công)
      Trong quá trình tham gia xây dựng NTM đã xuất hiện nhiều mô hình, điển hình tiên tiến là các cá nhân tích cực lao động sản xuất, vận động gia đình và người thân hiến đất, đóng góp vật chất và công sức tham gia xây dựng NTM, tiêu biểu như: mô hình trồng cây ăn quả của ông Nguyễn Viết Quỳnh, xóm Khe Đù, xã Phúc Thuận, thị xã Phổ Yên; mô hình vườn ao chuồng của ông Dương Minh Tường, xóm Tân Sơn, xã Vinh Sơn, thành phố Sông Công; mô hình trang trại của ông Nguyễn Kim Xưa, xóm Cọ 1, xã Phấn Mễ, huyện Phú Lương...
      Sau 10 năm tổ chức thực hiện Chương trình xây dựng NTM đã có tác động tích cực, góp phần thực hiện thắng lợi kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh. Đến nay, toàn tỉnh có 101/139 xã đạt 19 tiêu chí; trong đó 88 xã được Uỷ ban nhân dân tỉnh quyết định công nhận đạt chuẩn NTM, 13 xã đang hoàn thiện hồ sơ trình công nhận đạt chuẩn NTM năm 2019. 03/09 đơn vị cấp huyện (33,33%) hoàn thành nhiệm vụ xây dựng NTM; 09 xã và 13 xóm được công nhận đạt NTM kiểu mẫu. Dự ước kết quả thực hiện đến hết năm 2020, có 08 xã trở lên đạt chuẩn NTM, nâng tổng số xã đạt chuẩn NTM giai đoạn 2010 - 2020 toàn tỉnh lên 109 xã (vượt 09 xã so với kế hoạch); xây dựng hoàn thành 09 xã “nông thôn mới nâng cao” và “nông thôn mới kiểu mẫu”; huyện Phú Bình đạt huyện NTM, nâng tổng số đơn vị cấp huyện đạt chuẩn/hoàn thành nhiệm vụ xây dựng NTM giai đoạn 2010 - 2020 toàn tỉnh lên 04 đơn vị (vượt 02 đơn vị so với kế hoạch).
      Khen thưởng tổng kết 10 năm thực hiện Nghị quyết Trung ương 7, khóa X về nông nghiệp, nông dân, nông thôn giai đoạn 2008 - 2018: Tỉnh Thái Nguyên có 01 cá nhân được Thủ tướng Chính phủ tặng Bằng khen; 23 tập thể, 11 cá nhân được tặng Bằng khen của Ban Thường vụ Tỉnh ủy; 23 tập thể, 19 cá nhân được tặng Bằng khen của Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh. Khen thưởng tổng kết toàn quốc phong trào thi đua “Cả nước chung sức xây dựng nông thôn mới” giai đoạn 2011 - 2020: Nhân dân và cán bộ tỉnh Thái Nguyên được tặng thưởng Huân chương Lao động hạng Nhất; 03 tập thể được tặng thưởng Huân chương Lao động hạng Ba; 04 tập thể được tặng Bằng khen của Thủ tướng Chính phủ.
      Tuy nhiên, bên cạnh những thành tựu đạt được, xây dựng NTM trên địa bàn tỉnh còn một số hạn chế: Khoảng cách chênh lệch về xây dựng NTM giữa các vùng, miền còn khá lớn; một số xã thuộc vùng đặc biệt khó khăn của tỉnh có số tiêu chí đạt chuẩn còn thấp; chất lượng một vài tiêu chí ở một số xã đạt chuẩn NTM chưa cao, chưa thật sự bền vững. Nhiều địa phương mới chỉ chủ yếu tập trung vào đầu tư kết cấu hạ tầng mà chưa quan tâm chỉ đạo tổ chức phát triển sản xuất để nâng cao thu nhập cho người dân. Việc huy động các nguồn lực xã hội cho xây dựng NTM, thu hút vốn đầu tư của doanh nghiệp vào nông nghiệp, nông thôn còn thấp.
      Phát huy kết quả đạt được, thời gian tới, tỉnh Thái Nguyên tiếp tục tập trung lãnh đạo, chỉ đạo hoàn thành các mục tiêu, nhiệm vụ xây dựng NTM đã đề ra trong giai đoạn 2011 - 2020; phấn đấu năm 2020 tỉnh xây dựng hoàn thành 08 xã “NTM nâng cao” và “NTM kiểu mẫu”, 02 xã trở lên đạt chuẩn NTM (xã Tân Thành và xã Bàn Đạt, huyện Phú Bình), không còn xã dưới 10 tiêu chí, có 25 sản phẩm trở lên được đánh giá và xếp hạng từ 3 - 4 sao theo tiêu chí OCOP. Đồng thời, tập trung thực hiện tốt một số nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm sau: Tiếp tục xác định xây dựng NTM là nhiệm vụ trung tâm, bao trùm. Quán triệt tư tưởng “Xây dựng nông thôn mới có điểm khởi đầu, nhưng không có điểm kết thúc”. Tăng cường công tác lãnh đạo, chỉ đạo của các cấp ủy Đảng, chính quyền, các tổ chức chính trị, đoàn thể; phát huy vai trò phản biện, giám sát của Mặt trận Tổ quốc, các tổ chức chính trị - xã hội và cộng đồng dân cư đối với xây dựng NTM. Tích cực tuyên truyền, vận động nâng cao nhận thức, ý thức tự giác, tự chủ của người dân. Thực hiện hiệu quả phong trào thi đua “Thái Nguyên chung sức xây dựng nông thôn mới” và Cuộc vận động “Toàn dân đoàn kết xây dựng nông thôn mới, đô thị văn minh”. Đẩy mạnh xã hội hóa, khai thác tối đa, lồng ghép và sử dụng có hiệu quả các nguồn lực đầu tư xây dựng NTM. Quan tâm, tạo điều kiện, ban hành các chính sách ưu đãi cho doanh nghiệp tham gia đầu tư vào lĩnh vực nông nghiệp, nông thôn. Thường xuyên kiểm tra, giám sát; định kỳ tiến hành sơ kết để rút kinh nghiệm, biểu dương, tôn vinh, khen thưởng và nhân rộng các tập thể, cá nhân điển hình trong phong trào thi đua, tham gia thực hiện xây dựng NTM.
      Có thể nói, Chương trình xây dựng NTM được triển khai rộng khắp trong toàn tỉnh, đi vào thực tiễn đời sống, được các cấp, ngành hưởng ứng và thu hút, tập hợp đông đảo quần chúng tham gia, tạo nên sự đồng thuận cao trong cán bộ, đảng viên và các tầng lớp nhân dân. Kết quả thực hiện xây dựng NTM đã tác động tích cực đến việc phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh Thái Nguyên, diện mạo nông thôn ngày càng thay đổi, có nhiều khởi sắc, đời sống vật chất và tinh thần của người nông dân trong tỉnh ngày càng được cải thiện rõ rệt và nâng cao.
 
Hoàng Nhung