Thái Nguyên: Đẩy mạnh phát triển đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội
- Thứ hai - 29/11/2021 10:58
- In ra
- Đóng cửa sổ này
Ở Việt Nam, chính sách bảo hiểm xã hội (BHXH) luôn được Đảng, Nhà nước ta quan tâm sửa đổi, bổ sung phù hợp với thực tế theo hướng mở rộng đối tượng tham gia BHXH. Theo đó, BHXH Việt Nam và một số cơ quan có liên quan đã rất chủ động, tích cực trong việc sửa đổi, ban hành các văn bản kịp thời vừa đáp ứng công tác quản lý điều hành, vừa để điều chỉnh, hỗ trợ, tạo điều kiện thuận lợi hơn đối với các đối tượng thụ hưởng chế độ, tiếp cận chính sách BHXH, BHTN cũng như hỗ trợ cho người sử dụng lao động, người lao động.
Theo Báo cáo về tình hình thực hiện chính sách, chế độ BHXH, mặc dù dịch COVID-19 diễn biến phức tạp, nhưng với sự chỉ đạo quyết liệt của Chính phủ, sự vào cuộc đồng bộ của các bộ, ngành, địa phương, kết quả phát triển đối tượng tham gia BHXH, BHTN tiếp tục giữ đà tăng, đặc biệt là về BHXH tự nguyện (Trong năm 2020, cả nước có 16.176.180 người tham gia BHXH, đạt 32,8% lực lượng lao động trong độ tuổi. Trong đó, BHXH tự nguyện có 1.125.236 người tham gia, tăng 184,2 lần so với năm 2008; tỷ lệ bao phủ BHXH tự nguyện đạt 2,28% lực lượng lao động trong độ tuổi, trong khi chỉ tiêu tại Nghị quyết số 28-NQ/TW đến hết năm 2021 đạt 1%). Bên cạnh đó, kịp thời ban hành chính sách hỗ trợ người dân và doanh nghiệp gặp khó khăn do đại dịch COVID-19; sửa đổi, bổ sung các văn bản hướng dẫn thi hành Luật An toàn, vệ sinh lao động, Luật Việc làm, Bộ luật Lao động tạo điều kiện thuận lợi cho công tác tổ chức thực hiện.
Lễ ra quân tuyên truyền, vận động người dân tham gia BHXH tự nguyện, BHYT hộ gia đình (tháng 10/2021)
Nhận thức sâu sắc ý nghĩa nhân văn, sự ưu việt và tầm quan trọng của chính sách BHXH, cấp ủy, chính quyền tỉnh Thái Nguyên luôn quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo công tác BHXH trên địa bàn, nhất là việc phát triển đối tượng tham gia BHXH, bảo hiểm y tế (BHYT), bảo hiểm thất nghiệp (BHTN). Coi đây là một trong những nhiệm vụ quan trọng giúp góp phần giải quyết tốt các vấn đề an sinh và công bằng xã hội. Theo đó, bám sát kế hoạch của BHXH Việt Nam, BHXH tỉnh đã triển khai đồng bộ các giải pháp để khai thác, phát triển đối tượng tham gia BHXH, BHTN, BHYT. Kết quả (theo Niên giám thống kê tỉnh Thái Nguyên tháng 7/2021): Lực lượng lao động (LLLĐ) tham gia BHXH là 230.716 người, đạt 30,44% LLLĐ; LLLĐ tham gia BHTN là 199.975 người, đạt 26,38% LLLĐ; số người tham gia BHYT là 1.219.506 người, đạt 93,24% dân số... Có thể nói, trong gần 10 năm (từ 2012 đến nay), công tác mở rộng và phát triển đối tượng tham gia BHXH, BHTN, BHYT, trong đó có đối tượng tham gia BHYT theo hộ gia đình tăng dần qua các năm. Tỷ lệ tham gia BHYT tăng nhanh và vượt cao so với chỉ tiêu kế hoạch đề ra (từ 80,07% dân số năm 2012 lên 93,24% dân số năm 2021); số người tham gia BHXH (bao gồm cả BHXH tự nguyện) tăng 2,3 lần (từ 14,45% LLLĐ lên 30,44% LLLĐ); số người tham gia BHTN tăng 2,1 lần (từ 12,44% LLLĐ lên 26,38% LLLĐ).
Bên cạnh những kết quả, chuyển biến tích cực, công tác phát triển đối tượng tham gia BHXH, BHTN, BHYT còn có những hạn chế nhất định; tổng số người trong LLLĐ tham gia BHXH mới đạt 30,44%, tham gia BHTN mới đạt 26,38%. Nguyên nhân của những hạn chế trên là do: một số cấp ủy, chính quyền chưa quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo thực hiện, hoặc thực hiện còn mang tính hình thức; công tác phối hợp giữa các cơ quan quản lý nhà nước trong trong triển khai các nhiệm vụ có liên quan, công tác thanh tra, kiểm tra có lúc, có nơi chưa được thường xuyên; ý thức trách nhiệm của một bộ phận người sử dụng lao động và người lao động trong việc chấp hành pháp luật về BHXH còn chưa cao; mạng lưới đại lý thu BHXH tự nguyện còn ít, thông tin về BHXH còn chưa phổ cập rộng rãi, nhất là đối với người dân ở vùng sâu, vùng xa, vùng đặc biệt khó khăn nên chưa thuận tiện cho người lao động và thu hút được nhiều người tham gia.
Chương trình tổ chức truyên truyền lưu động trên các tuyến đường
Để khắc phục những tồn tại, hạn chế trên và đạt mục tiêu duy trì, phát triển đối tượng tham gia BHXH theo hướng bền vững, thời gian tới cần triển khai đồng bộ các giải pháp sau:
Thứ nhất, tăng cường công tác thông tin, tuyên truyền chính sách, pháp luật về BHXH, BHYT để giúp nâng cao nhận thức và hiểu biết của người dân về chính sách BHXH, bởi đây là yếu tố quan trọng quyết định việc tham gia BHXH. Đồng thời, cần đa dạng hóa các hình thức tuyên truyền để phù hợp với các nhóm đối tượng người lao động có những đặc điểm khác nhau về nhận thức, tiền lương/thu nhập, thời gian làm việc, địa điểm làm việc...
Thứ hai, hoàn thiện thể chế, chính sách về BHXH, BHYT. Tiếp tục nghiên cứu, đề xuất sửa đổi, bổ sung Luật BHXH theo hướng mở rộng đối tượng tham gia BHXH, như: bổ sung quy định buộc người sử dụng lao động phải thực hiện đúng, đầy đủ nghĩa vụ đóng BHXH cho người lao động; mở rộng hơn nữa chính sách hỗ trợ của Nhà nước để thu hút người tham gia BHXH tự nguyện là nông dân, người lao động ở khu vực phi chính thức; bổ sung chính sách khuyến khích và hỗ trợ người dân, nhất là người có thu nhập dưới mức trung bình, người thuộc hộ gia đình cận nghèo, nông dân, học sinh, sinh viên tham gia BHYT; nghiên cứu, áp dụng thêm các chế độ BHXH, BHYT mới phù hợp với nhu cầu của các tầng lớp trong xã hội; điều chỉnh mức phí, mức hưởng đi đôi với phát triển các dịch vụ y tế chất lượng cao; quy định mức thanh toán BHYT theo hướng vừa bảo đảm quyền lợi của người tham gia, vừa bảo đảm cân đối quỹ theo nguyên tắc “đóng - hưởng”...
Thứ ba, đẩy mạnh công tác cải cách hành chính, nâng cao chất lượng phục vụ theo hướng sắp xếp tổ chức bộ máy BHXH tinh gọn, hiện đại, hoạt động hiệu lực, hiệu quả; rà soát, rút ngắn thời gian, đơn giản hóa quy trình, thủ tục tham gia và thụ hưởng chính sách, chế độ BHXH, BHYT; mở rộng thực hiện các dịch vụ công trực tuyến cấp độ 3, 4, bảo đảm điều kiện thuận lợi về thời gian và chi phí, đem lại sự hài lòng cho tổ chức, cá nhân giao dịch
Thứ tư, nâng cao hiệu quả thực thi pháp luật. Nhằm hạn chế, tiến tới xóa bỏ tình trạng trốn đóng BHXH, thì việc thực hiện pháp luật phải nghiêm minh; thực hiện hiệu quả các biện pháp như: tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra việc đóng BHXH; xử lý nghiêm minh các đối tượng vi phạm pháp luật về đóng BHXH; thông báo về việc đóng BHXH hằng năm đến người lao động và người sử dụng lao động; tăng cường trách nhiệm của tổ chức công đoàn trong việc bảo vệ quyền lợi của người lao động...
Thứ hai, hoàn thiện thể chế, chính sách về BHXH, BHYT. Tiếp tục nghiên cứu, đề xuất sửa đổi, bổ sung Luật BHXH theo hướng mở rộng đối tượng tham gia BHXH, như: bổ sung quy định buộc người sử dụng lao động phải thực hiện đúng, đầy đủ nghĩa vụ đóng BHXH cho người lao động; mở rộng hơn nữa chính sách hỗ trợ của Nhà nước để thu hút người tham gia BHXH tự nguyện là nông dân, người lao động ở khu vực phi chính thức; bổ sung chính sách khuyến khích và hỗ trợ người dân, nhất là người có thu nhập dưới mức trung bình, người thuộc hộ gia đình cận nghèo, nông dân, học sinh, sinh viên tham gia BHYT; nghiên cứu, áp dụng thêm các chế độ BHXH, BHYT mới phù hợp với nhu cầu của các tầng lớp trong xã hội; điều chỉnh mức phí, mức hưởng đi đôi với phát triển các dịch vụ y tế chất lượng cao; quy định mức thanh toán BHYT theo hướng vừa bảo đảm quyền lợi của người tham gia, vừa bảo đảm cân đối quỹ theo nguyên tắc “đóng - hưởng”...
Thứ ba, đẩy mạnh công tác cải cách hành chính, nâng cao chất lượng phục vụ theo hướng sắp xếp tổ chức bộ máy BHXH tinh gọn, hiện đại, hoạt động hiệu lực, hiệu quả; rà soát, rút ngắn thời gian, đơn giản hóa quy trình, thủ tục tham gia và thụ hưởng chính sách, chế độ BHXH, BHYT; mở rộng thực hiện các dịch vụ công trực tuyến cấp độ 3, 4, bảo đảm điều kiện thuận lợi về thời gian và chi phí, đem lại sự hài lòng cho tổ chức, cá nhân giao dịch
Thứ tư, nâng cao hiệu quả thực thi pháp luật. Nhằm hạn chế, tiến tới xóa bỏ tình trạng trốn đóng BHXH, thì việc thực hiện pháp luật phải nghiêm minh; thực hiện hiệu quả các biện pháp như: tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra việc đóng BHXH; xử lý nghiêm minh các đối tượng vi phạm pháp luật về đóng BHXH; thông báo về việc đóng BHXH hằng năm đến người lao động và người sử dụng lao động; tăng cường trách nhiệm của tổ chức công đoàn trong việc bảo vệ quyền lợi của người lao động...
Hoàng Nhung